เกณฑ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก

(Global Sustainable Tourism Criteria-GSTC)

เกณฑ์การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนโลก (Global Sustainable Tourism Criteria-GSTC)

  • ที่มาของการท่องเที่ยวยั่งยืน
    ‘การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน’ ได้รับการหยิบยกขึ้น มาเป็นประเด็นและพูด ถึงเป็นครั้งแรกในการประชุมสุดยอดของโลก (Earth Summit) หรือ การประชุมสหประชาชาติว่าด้วยเรื่องสิ่งแวดล้อมและการพัฒนา (UN Conference on Environment and Development-UNCED) ในปี พ.ศ. 2535 ณ กรุงริโอ เดอ จาเนโร สหพันธ์สาธารณรัฐบราซิล โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อแสวงหาความร่วมมือในระดับนานาชาติในการ แก้ปัญหาสิ่งแวดล้อมที่นับวันทวีความรุนแรงเพิ่มมากขึ้น โดยมีสาเหตุ หลักมาจากการกระทำของมนุษย์ และภัยธรรมชาติ ซึ่งส่งผลให้ ทรัพยากรธรรมชาติซึ่งเป็นเครื่องมือหลักที่สนับสนุนให้เกิดการท่อง เที่ยวได้รับความเสียหาย และบางแห่งถูกทำลายจนสูญเสียอัตลักษณ์ จนไม่สามารถดึงดูดใจ และกระตุ้นให้เกิดการท่องเที่ยวได้ ผลสรุปที่ได้จากการประชุมทำให้มีการพูดถึง ‘การท่องเที่ยว อย่างยั่งยืน’ อย่างแพร่หลายในบริบทที่แตกต่างกันทั้งในระดับชาติและ นานาชาติเพื่อหาข้อสรุปและแนวทางในการปฏิบัติร่วมกัน เน้นการสร้าง ความสมดุลด้านเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมในแหล่งท่องเที่ยว โดยมีเป้าหมายหลักเพื่อการอนุรักษ์ ฟื้นฟู และดำรงไว้ซึ่งทรัพยากร ธรรมชาติให้ยาวนานที่สุดเพื่อให้คนรุ่นหลังได้มีโอกาสใช้ทรัพยากร ดังกล่าวในการดำรงชีวิตต่อไปในอนาคต
  • การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนคืออะไร
    จากจุดเริ่มต้นของการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนในการประชุมสุดยอดของโลกในปี พ.ศ. 2535 ได้มีองค์กรเพื่อการพัฒนาท่องเที่ยวเกิดขึ้นมากมาย และหลาย ๆ องค์กรได้ สร้างแนวทางในการปฏิบัติเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด และส่งผลกระทบต่อ สิ่งแวดลอ้ ม และทรัพยากรธรรมชาติ รวมถึงทรัพยากรการท่องเที่ยวให้น้อยที่สุด องค์กรที่มี บทบาทเกี่ยวกับการพัฒนาการท่องเที่ยวหลายองค์กรได้ให้คำจำกัดความ ‘การท่อง เที่ยวอย่างยั่งยืน’ เพื่อสร้างกรอบในการพัฒนาให้เป็นไปในทิศทางเดียวกัน อาทิ องค์การท่องเที่ยวโลกแห่งสหประชาชาติ (The United Nation World Tourism Organization-UNWTO, 2005) ให้นิยามไว้ว่า ‘การใช้หลักความ ยั่งยืนกับมิติด้านสิ่งแวดล้อม สังคมวัฒนธรรม และเศรษฐกิจของการพัฒนาการ ท่องเที่ยว เพื่อสร้างสมดุลที่เหมาะสมระหว่างมิติต่างๆ เหล่านี้ เพื่อสร้างหลักประกัน ว่าการท่องเที่ยวจะยั่งยืนในระยะยาว’ องค์การท่องเที่ยวโลก (World Tourism Organization-WTO, 2009) ได้กล่าวถึงการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนว่า ‘หมายถึง การจัดการทรัพยากรทั้งมวลด้วยวิถีทางที่ตอบสนองต่อความต้องการทางด้าน เศรษฐกิจ สังคม และสุนทรียะในขณะเดียวกันก็คงไว้ซึ่งบูรณภาพทางวัฒนธรรม กระบวนการทางนิเวศวิทยาที่จำเป็นความหลากหลายทางชีวภาพและระบบต่างๆ ที่ เอื้อต่อชีวิต เพื่อให้เกิดความยั่งยืนในอุตสาหกรรมการท่องเที่ยว’ การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย (2539) ได้ให้คจำกัดความของการ ท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนว่า ‘เป็นการท่องเที่ยวที่มีเป้าหมายที่สำคัญในการพัฒนาแบบ ยั่งยืน โดยคำนึงถึงความสามารถของธรรมชาติ ชุมชน ขนบธรรมเนียมประเพณี วัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่มีต่อการจัดการท่องเที่ยว โดยเน้นให้ชุมชนเข้ามามีส่วนร่วม ในการจัดการ’ จากคำจำกัดความข้างต้นจะเห็นได้ว่า สิ่งที่เป็นหัวใจสำคัญสำคัญของ ‘การท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน’ คือ การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติที่หลากหลาย ให้เกิดประโยชน์สูงสุด โดยเปิดโอกาสให้คนในพื้นที่ซึ่งเป็นเจ้าของทรัพยากรมีส่วน ร่วมในกระบวนการคิดและร่วมมือกันพัฒนาเพื่อลดผลกระทบเชิงลบและเพิ่มโอกาส ให้กับแหล่งท่องเที่ยวท้งั ในมิติของเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อม